sans retour

Frederik Croene (CCHA, 2017 & 2025) maakt intense pianocomposities waarin sprankelende virtuositeit en welluidende weemoed overgaan in vertwijfeling en fysieke uitputting.

Na cul de sac (2019) en solastalgia (2022) presenteert Croene nu sans retour, het sluitstuk van zijn piano solo-triptiek, een liefdevol onderzoek naar het heilloze in onze reacties op de klimaatverandering. De drie albums verklanken drie stadia van psychologische verwerking van het besef in een doemscenario beland te zijn. Het zwelgen in nostalgie, wanhopig vasthouden aan tot uitsterven gedoemde objecten en levenswijzen (cul de sac), het verlangen naar de landschappen die door klimaatverandering en menselijke mismeestering zijn verloren gegaan (solastalgia) en uiteindelijk het heilloze van de tot mislukking gedoemde ontsnappingsfantasie (sans retour).

• Yukio Seki († 1944, 23 jaar): de eerste kamikazepiloot
• Bessie Coleman († 1926, 34 jaar): de eerste zwarte en inheemse Amerikaanse stuntvrouw met een vliegbrevet (in Frankrijk behaald)
• Joeri Gagarin († 1968, 34 jaar): de eerste mens in de ruimte
• Antoine de Saint-Exupéry (†1944, 44 jaar): schrijver (Nachtvlucht) en luchtpostpiloot
• Richard Russell († 2018, 28 jaar): stal een passagiersvliegtuig en kon er zonder vliegervaring of brevet meer dan een uur mee rondvliegen, slaagde zelfs in een ‘barrel roll’
• Daniël Kinet († 1910, 26 jaar): showpiloot en eerste luchtvaartslachtoffer op Belgische bodem (een aardappelveld, volgens de overlevering)

Sans retour brengt in zes pianostukken een ode als in memoriam aan zes onverschrokken luchtvaartpioniers die uiteindelijk het leven lieten in een vliegtuigcrash, als een dystopisch epos met beelden van kunstenaar Karl Van Welden.

**** "Croene duikt bommetjesgewijs in de postklassieke poel en sleurt ons mee in de limieten van het genre. (…) Zelden klonk postklassiek spannender.” - Humo, 30 apr 19

**** "Croene laveert van bruisend maximalisme naar aardedonker minimaal en doet naar adem snakken.” - De Morgen, 2 mei 19